طبق مقالات تایید شده جنین انسان از همان ابتدا دارای تاثیرپذیری از محیط بوده و به مرور نیز این درک و تاثیرپذیری افزایش میابد. این حواس شامل حس بصری، حس شنیداری و سایر حواس طبیعی انسان مانند حس لامسه میباشد. حال آنکه با ورود کودک به دنیای حقیقی، این تاثیر پذیری به طور شگرفی افزایش میابد و در فواصل زمانی کوچکی تغییرات چشمگیری در نوزادان مشاهده میشود. ما در این مقاله به طور اخص قصد داریم روی رشد گفتار و زبان کودکان بحث کنیم.

به دلیل اینکه کودکان معمولا در سنین ابتدایی دارای کلمات محدودی میباشند، ما به تفکیک از سن 2.5 سالگی به بعد مهارت های کلامی و زبانی (درکی) کودکان را بررسی میکنیم. اما بزودی در یک مقاله ی تخصصی به بررسی مهارت های زبانی کودکان از بدو تولد تا 2.5 سالگی میپردازیم. (مقاله ای تخصصی تحت عنوان "مراحل رشد حرکتی در کودکان از بدو تولد تا 6 سالگی" هم اکنون در وبلاگ رساگو موجود است که جهت مطالعه ی آن میتوانید از ایــن لــینک استفاده کنید)

نکاتی که قبل از مطالعه ی این تقسیم بندی باید مد نظر داشته باشید.

  1. در هر کودکی درک مقدم بر کلام است. این جمله به این معنی است که کودکان ابتدا با پردازش شنیداری اصوات محیطی را درک میکنند و سپس سعی میکنند با ترکیب اصوات با هم و با تقلید و آزمون و خطا به گفتار صحیح دست یابند.
  2. دسته بندی ارائه شده در این مقاله صرفا جهت بررسی کلی محدوده ی کلامی و درکی کودک شماست و برای ارزیابی های دقیق تر باید به کارشناسان مربوطه مراجعه کنید.
  3. تاخیر کودکان تا حد کمی ازین دسته بندی ها میتواند مورد چشم پوشی قرار گیرد، اما چنانچه فرزند شما اختلاف زیادی با این تقسیم بندی دارد، توصیه ی ما به شما پیگیری علت تاخیر در کودکتان است.

 

 

2 سال و 6 ماهگی تا 3 سالگی
بین 50 تا 100  بیان کند.

حداقل معنی 300 کلمه را بداند.

5 عضو بدن را بشناسد.

تعدادی از اشیای آشنا را به درستی نام ببرد. (اشیایی مانند: قاشق، چنگال، چاقو و ...)

در کتاب داستان ها، وقتی نام تصویر گفته شد، آن را بادست نشان دهد.

دائما سوال بپرسد: "این چیه ؟" و سپس جواب دهد.

اسامی را با صفت ها و فعل ها به صورت محدود ترکیب کند. (ترکیب هایی مثل:گلِ خوشبو، کتابِ خوب، مامانِ مهربون و بسازد ...)

 

 

 

3 سال تا 3 سال و 9 ماهگی

بین 100 تا 250 کلمه بیان کند.

حداقل معنی 600 کلمه را بداند.

حدود 10 عضو بدن را بشناسد.

مفهوم "یکی" و "همه" را بداند. (مفهوم مفرد و جمع را بداند)

احساساتش را با زبان به شما بفهماند. (مثلا احساس ناراحتی و شادی اش را با شما در میان بگذارد)

دستورات 3-2 قسمتی را انجام دهد. (بشین، پاشو، بخند)

به قصه گویی علاقه نشان دهد.

اکثر چیزهایی را که به او می گویید بفهمد.

 

 

3 سال و 9 ماهگی تا 4 سال و 9 ماهگی

حدود 1000 کلمه بیان کند.

معنی حدود 2000 کلمه را بداند.

مفهوم متضاد ها را بداند. (بیرون-داخل، خوب- بد و...)

تفاوت بین زمان آینده و گذشته را بداند.

جمله هایی استفاده کند که اگر آنها را بخش کنیم حدود 10 بخش شوند.

تطابق نهاد و شناسه را رعایت کند. (نگوید: "من رفتی"، یا "تو رفتیم"، بلکه بگوید: "من رفتم"، "تو رفتی")

2 رنگ را نام ببرد.

جملاتی که استفاده می کند چند بخشی و ترکیبی از چند جمله باشد.

 

 

4 سال و 9 ماهگی تا 5 سال و 9 ماهگی

حدود 1500 کلمه بیان کند.

معنی حدود 10000 کلمه را بداند.

تا عدد 5 به صورت تقلیدی بشمارد.

اگر برایش داستان بخوانید و از او در مورد محتوی داستان سوال کنید بتواند پاسخ دهد.

دائما معنی کلمات را بپرسد.

تا عدد 10 به صورت طوطی وار بشمارد.

اگر به او دستور دهید، 3 جمله را به صورت پشت سر هم درک کند و انجام دهد. (بیا رو مبل بشین، تلوزیون رو روشن کن، موهاتو شونه کن)

رنگ های اصلی را نام ببرد.

غریبه ها اکثر گفتار او را متوجه شوند.

 

 

5 سال و 9 ماهگی تا 7 سالگی

بیش از 2000 کلمه بیان کند.

3 جمله ی امر و نهی را پشت سر هم درک کند. (3 جمله ی متوالی دستوری مثبت و منفی را درک کند)

جملات 10 تا 12 واژه ای بسازد.

به جک و لطیفه علاقه نشان دهد.

بیش از 90 درصد گفتارش قابل فهم باشد.

انواع جمله سازی را بداند.

حاصل جمع نمرات را حداکثر تا 10 بداند.

اگر برای او داستان خواندید، بتواند بعدا برای شما تعریف کند و تعاریفش منطبق با گفته های شما باشد.

 

 

 تمامی مطالب ذکر شده در وبلاگ رساگو، توسط متخصصین این تیم -شامل «کارشناسان گفتار درمانی، کارشناسان روان شناسی و کارشناسان کاردرمانی»- نگارش و تالیف شده است. انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است.