انواع مشکلات تلفظی در بزرگسالان و کودکان

مشکلات تلفظی را در یک عبارت ساده میتوان اینگونه تعریف کرد: "به هر نوع «بد تلفظ کردن حروف»، »حدف صداها و حروف در کلمات» و «جابه جایی حرفی با حرف دیگر در کلمات»، مشکلات تلفظی میگویند."

حتما برای شما نیز پیش آمده که هنگام صحبت کردن با خردسالان، متوجه تلفظ اشتباه صداها در گفتار آنها شده باشید. حتی ممکن است تلفظ اشتباه آنان شما را مجذوب خود کرده باشد و به قولی این نوع حرف زدن برایتان شیرین به نظر رسیده باشد. این تلفظ اشتباه تا حدودی قابل چشم پوشی است، حال اینکه اگر این بد تلفظ کردن حروف، از سن خاصی گذر کند میتواند شیرینی را به تلخی تبدیل کند، زیرا باعث بوجود آمدن مشکلاتی در کودکان میشود. (جهت مطالعه ی مقاله ای در مورد سن فراگیری هر صدا و بهترین سن درمان اختلالات تلفظی در کودکان، میتوانید به این مطلب مراجعه کنید.)

 

 ما در این مقاله سعی داریم شایع ترین مشکلات تلفظی را در بزرگسالان و خردسالان بررسی کنیم.

 

  1. حذف صدا یا حرف در کلمات

در این دسته بندی، افراد حرف مورد نظر را در داخل یک کلمه حذف میکنند. بنابراین آن کلمه به لحظه تعداد حروف کاهش یافته و همچنین درک کلمه مورد نظر برای شنونده دچار مشکل میگردد. به عنوان مثال: فرد صدای /ر/ را در کلمه ی "اردک" حذف نموده و در نتیجه کلمه مورد نظر را به صورت /ادک/ تلفظ می کند. این مشکل بیشتر در کودکان زیر 6 سال مشاهده میشود و بیشترین وقوع آن در سنین ابتدایی رشد زبان و گفتار کودک است.

 

  1. خرابگویی صدا در کلمات

اگر به صورت صرف به این بخش توجه کنیم، این دسته را میتوان "رایج ترین نوع تلفظ اشتباه صداها"، در بزرگسالان به حساب آورد. بدون شک اگر به گفتار دوستان و آشنایان خود دقت کرده باشید، بین آنها کسانی را میابید که در تلفظ حروف مشکل دارند. این مورد به خصوص در صداهای /س/ و /ز/ مشاهده میشود. این مورد آنقدر وسیع و گسترده است که حتی در بین چندی از معروف ترین شخصیت های کشور هم دیده میشود.

در این مشکل، فرد صدای مورد نظر را به صورت نامفهوم تلفظ میکند به طوری که موجب کاهش وضوح گفتار شده و در صورت تعدد وجود این مشکل در گفتار گوینده، موجب عدم فهم پیام ارتباطی میشود. مثال های متعددی از خرابگویی صدا وجود دارد که از بین آن ها می توان به "نفس آلود بودن صدا" و یا تلفظ برخی از صداها از طریق راه هوایی بینی –به جای تلفظ آنها از طریق دهان- اشاره کرد. این مشکل را میتوانید زمانی که دچار سرما خوردگی شده اید به وضوح لمس کنید. به این نوع گفتار در اصطلاح "تو دماغی حرف زدن" میگویند. نمونه دیگری از این تولیدات که در برخی از افراد بزرگسال نیز دیده می شود اصطلاحا "لیسپ" نامیده میشود. در این اختلال فرد مورد نظر، صداهای /س، ز، ش، ژ/ را همراه با خرابگویی تلفظ می کند. طبق مقالات موجود، حدود 1 درصد افراد جامعه به این اختلال دچار هستند. همچنین به استناد به این منابع بین 8 تا 10 درصد کودکان مدرسه رو در مقطع ابتدایی (بین 7 تا 11 سال)، دچار لیسپ هستند.

 

  1. جانشینی صدا در کلمات

در این نوع دسته بندی که غالبا در کودکان مشاهده میشود، فرد به هنگام تلفظ کلمه ی مورد نظر صدایی را جانشین صدای دیگر میکند که موجب عوض شدن و نامفهوم شدن کلمه مورد نظر میگردد. به طور مثال کودک به جای گفتن کلمه ی /کتاب/ ، این کلمه را به صورت /تتاب/ بیان میکند.  

اختلالات تلفظی به عنوان درصد قابل توجهی از اختلالات گفتاری دسته بندی میشوند. دو راه برای درمان این اختلال وجود دارد، یکی مراجعه به کارشناسان مربوطه و سیر روند درمانی است و دیگری استفاده از اپلیکیشن رساگو است. در صورتی که فرزند شما به هر نحوی در تلفظ حروف مشکل دارد،  میتوانید با دریافت اپلیکیشن رساگو، به تنهایی و در منزل به درمان این اختلالات بپردازید.

 

تمامی مطالب ذکر شده در وبلاگ رساگو، توسط متخصصین این تیم -شامل «کارشناسان گفتار درمانی، کارشناسان روان شناسی و کارشناسان کاردرمانی»- نگارش و تالیف شده است. انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است.